MEDIX, God. 20 Br. 113/114  •  Pregledni članak  •  Reumatologija HR ENG

Primjena ultrazvuka u dijagnostici i praćenju upalnih reumatskih bolestiApplication of ultrasound in the diagnosis and monitoring of inflammatory rheumatic diseases

Silva Pukšić, Jadranka Morović-Vergles

Ultrazvučna dijagnostika ključna je metoda za otkrivanje i praćenje upale te oštećenja u zglobu, okolnim mekim tkivima i krvnim žilama te se danas s pravom smatra produžetkom reumatološkoga pregleda. Najčešće se primjenjuje B-mode (siva skala) i PD (power doppler) tehnika koja služi za evaluaciju prokrvljenih tkiva poput sinovije. Ultrazvuk je dokazano osjetljivija metoda za otkrivanje upale u zglobu od kliničkoga pregleda, a također, zbog mogućnosti multiplanarnoga prikaza i osjetljivija metoda za prikaz erozija od konvencionalnoga radiograma. Primjenom ultrazvuka moguće je bolest otkriti u ranoj fazi i brže i učinkovitije liječiti, što sprječava kasnije strukturalne promjene u zglobu i funkcionalnu ograničenost, odnosno invaliditet. Značaj ultrazvuka dodatno je potvrđen uvrštavanjem ultrazvučnog nalaza prvi puta u klasifikacijske kriterije reumatološke bolesti (ACR/EULAR-ovi klasifikacijski kriteriji za polimialgiju reumatiku iz 2012. godine). Prednosti metode jesu neinvazivnost, izostanak ionizirajućega zračenja, mogućnost pregleda u stvarnom vremenu i uz postelju bolesnika te multiplanarna evaluacija anatomskih struktura. Uz ultrazvučno vođenje mogu se raditi ciljane punkcije, aspiracije i aplikacije lijekova intraartikularno. 

Ključne riječi:
dijagnostika; rani artritis; reumatologija; ultrazvuk

Članak u cijelosti pročitajte u tiskanom izdanju MEDIX, God. 20 Br. 113/114

Over the past 20 years, ultrasound has been confirmed as an important imaging technique in patients with inflammatory rheumatic diseases. The ultrasound technique includes B-mode (greyscale) imaging of anatomic structures and blood-flow detection by Doppler technique. The ultrasound is proven to be a more sensitive method for the detection of joint inflammation in comparison to a clinical examination and due to ability of multiplanar assessment is also a more sensitive method for detecting erosions, in comparison to conventional radiographs. By applying ultrasound it is possible to detect disease at an early stage and to treat it early and effectively which prevents later structural changes in the joint and functional limitations, or disability. The importance of ultrasound has been further confirmed by incorporating ultrasound findings for the first time in classification criteria of rheumatic diseases (ACR / EULAR’s classification criteria for polymyalgia rheumatica from 2012). Its advantages are noninvasiveness, lack of ionizing radiation, the ability to examine in real-time and at patients’ bedside, and multiplanar evaluation of anatomic structures. With ultrasound navigation it is possible to complete targeted punctures, aspirations and intra-articular applications of medications. 

Key words:
ultrasound; diagnostics; early arthritis; rheumatology